نوروز بايرامي حاقيندا بير سري سوزلر
پروفسور دوقتور محمدتقي زهتابي(كيريشچي)
نوروز بايرامي، آدينين فارسجا اولماسينا باخميياراق، آذربايجان و همدان دياريندا و بو يئرلرين اسكي ساكينلري طرفيندن يارانميش، همده طبيعتين يئنيدن جانلانماسيله علاقهدار يارانان ميللي بير شنليك بايرامدير. اوّللر اشاره ائتديگيميزكيمي، بو بايرام آذربايجان و همدان اراضيسينده عصرلر بويو فورمالاشان زردوشت دينيايله برابر و حتي اوندان اولكي عصرلرده يارانماغا باشلاميشدير. بو بايرامين ايلك روشئيملري ميلاددان 2500ـ3000ايل اوّل بو گونكو آذربايجان و همدان تورپاقلاريندا ياشاييب، مدنيّت قورموش قوتتيـلوللوبي خلقلري و باشقا اورتا آسيادان گلن ائللر و كوتلهلر واسطهسيله يارانميشدير. بو خلقلرين اؤزلريله اورتا آسيادان گتيرديكلري ابتدايي خرافاتي شامانيستي ديني تصوّرلر يئرلي شرايطله زامانـزامان الـاله وئررك زردوشت دينينين ايلك روشئيملريني ياراتديقلاري كيمي، گؤزل ميللي بايراملاريندا ايلك نطفه و روشئيملريني ياراتميشلار. آذربايجاندا، خصوصيله قديم، قيشين سرت اولدوغو قدر، ياز ياشيل، شن، نعمتلي، گول چيچكلي و گؤزل اولموشدور.
باكينين ياخينليغيندا، خزر كناريندا، آلچاق تپهلرله اؤرتولموش و سال قايالارلا بزنميش بؤيوك بير ساحهده كشف ائديلميش مشهور«قوبوستان» آدلي داش قازما ناخيشلاري اونلارجا حيوان شكلي، گونش، رقص و سايره شكيللريندن عبارت بير زنگين مجموعهدير. شبهسيز بو كيمي آبيدهلردن همدان و آذربايجانين مختلف داغلاري، بؤلوك و منطقهلرينده چوخدور و اونلاردان بيري همدان ياخينليغيندا كشف اولموشدور. هله كشف اولونماميش ايلك اينسانلاردان قالان بو آبيدهلرين چوخو، شبههسيز، «قوبوستان»دا اولانلار و يا اونلارا اوخشار اثرلر اولموشدوركي، آذربايجان و همدان اراضيسنده ياشاميش ايلك اينسانلارين اگلنمهسي، چاليب اويناماسي، شنليكلري و خوش ساعاتلاريني گؤستهرير. «قوبوستان» كولئكسييونوندا يئرلي اهالي داخلينده «قاوال چالان داش» آدلانان نسبتاً بؤيوك بير قايا وارديركي، بير پارچا داشلا اونا ووردوقدا، طبيل سسينه اوخشار بير سس اطرافينداكي گئنيش و هامار ميدانين هر يئرينده ائشيديلر. بورا ايلك اينسانلارين چاليب، اويناديقلاري و شنليك ائتديكلري يئر اولموشدور.